Văn mẫu hay lớp 12

Phân tích tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Đề bài: Phân tích tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Bài làm

Tất cả những tác phẩm trên đều nói về số phận của người nông dân dưới ách áp bức nô lệ cùng cực. Dù tác giả đã thể hiện tấm lòng thương xót sâu sắc của mình đến nhân vật nhưng sau cùng họ vẫn bước vào ngõ cụt, không lối thoát. Cho tới tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài, hai nhân vật chính là Mị và A Phủ đã cùng nhau đứng lên để đấu tranh giải phóng chính mình. Chi tiết này đã mở ra con đường mới cho tầng lớp bị bóc lột, bị áp bức. Câu chuyện phản ánh thực tế cuộc sống khổ cực và xã hội bất công của vùng đồng bào miền núi khi thực dân phong kiến còn hoành hành, thống trị.

Tô Hoài là nhà văn lớn của dân tộc. Với tấm lòng yêu nước, thương dân, ông đã dùng ngòi bút của mình để dựng lên hai nhân vật Mị và A Phủ đại diện cho tầng lớp những người nông dân nghèo khổ, túng quẫn, bị bọn thực dân đàn áp và trà đạp. Chúng không những giáng lên Mị và A Phủ những đòn roi đau đớn về thể xác mà còn cướp đi những ước mơ đẹp đẽ của hai con người đang độ tuổi xuân.

Mở đầu tác phẩm là hình ảnh Mị. Mị là một cô gái xinh xắn, dễ thương. Mị thổi kèn lá rất hay. Lại thêm tính nết hiền lành nên trai bản ai cũng ao ước lấy được Mị về làm vợ. Nhưng tiếc rằng số phận không mỉm cười với Mị. Cha Mị nợ nhà thống lí tiền, bao nhiêu năm qua phải làm lụng vất vả mà vẫn chưa trả được hết. Thậm chí lãi mẹ đẻ lãi con, nợ càng thêm nợ. Cha Mị đành phải gả Mị cho A Sử – con trai thống lí Pá Tra – để trừ nợ. Mị dù đau khổ lắm nhưng cũng chẳng thể nào chống cự lại được. Mị buồn. Mị đau khổ. Nhưng Mị cũng rất thương cha. Mị đành phải vâng lời và nộp mình cho “hang cọp”.

Cuộc đời Mị bước sang một trang mới từ khi về làm dâu nhà thống lí. Nói là làm dâu nhưng thực chất Mị sống không bằng kiếp con trâu con ngựa. Bao nhiêu ước mơ, bao nhiêu hoài bão đẹp đều chấm dứt từ đây. Một khi Mị đã về trình ma nhà hắn thì đời này kiếp này Mị phải ở nhà hắn thôi. Mị rất hiểu và tuân theo tục lệ của dân bản. Nhưng đời Mị khổ quá. Mị phải làm suốt ngày suốt đêm không có lúc nào nghỉ ngơi. Con trâu con bò còn có lúc được đứng gãi chân, được nằm nhai cỏ. Còn Mị, Mị tưởng mình không bằng con trâu con bò. Cứ thế ngày qua ngày trôi đi. Mị sống trong âm thầm và lầm lũi. Nơi đây là nhà tù giam cầm tâm hồn Mị, hủy hoại những ước mơ đẹp đẽ của cuộc đời Mị. Và đau đớn nhất là Mị phải từ bỏ lời thề nguyền hẹn ước với người yêu. Khi đau khổ và tuyệt vọng, người ta thường nghĩ tới cái chết. Mị cũng vậy. Nhưng Mị lại thương cha. Mị không thể chết được. Nếu Mị chết, chúng lại bắt vạ cha Mị và cha sẽ còn khổ hơn bây giờ. Nghĩ thế, Mị không dám chết nữa. Mị phải sống, sống để hết nợ cho nhà hắn, để cha được yên thân tuổi già. Tấm lòng hiếu thảo của Mị quá lớn. Và sức chịu đựng của Mị cũng rất đáng khâm phục. Từ một cô gái tự do, đang hạnh phúc trong tình yêu, nay trở thành kẻ nô lệ ngày đêm lầm lũi trong nhà thống lí. Mị có đau khổ, có buồn nhưng điều đó cũng chẳng còn ý nghĩa gì nữa khi Mị không thể làm gì để thay đổi cuộc đời mình. Ngòi bút của Tô Hoài dường như cũng rất muốn vạch một lối thoát cho Mị nhưng không được. Bởi ông chỉ là người đứng ngoài nhìn vào thời thế. Ông có thể nói lên sự thật nhưng không thể làm gì để thay đổi sự thật ấy được. Mị cứ bước đi như cái xác không hồn, không buồn nghĩ cũng chẳng thể vui.

Xem thêm:  Cảm nhận về tác phẩm Vợ Chồng A Phủ

Mặc dù vậy, sức sống của một cô gái yêu tự do và tha thiết yêu đời làm sao có thể dễ dàng bị vùi dập. Trong đêm tình mùa xuân, sức sống ấy bỗng nhiên trỗi dậy. Mị uống rượu. Mị uống ừng ực từng chén. Mỗi chén rượu như mỗi chén sầu. Mị muốn uống cho quên đi hết những khổ đau của cuộc sống này. Mị say. Trong cơn say, những ký ức về tháng ngày tươi đẹp trước đây ùa về trong tâm trí Mị. Mị thấy mình phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm tết ngày trước. Mị thấy mình còn trẻ lắm… Và sự thật là Mị vẫn còn rất trẻ. Mị còn chưa kịp thực hiện lời hẹn ước với người yêu. Tiếng sáo vang lên, văng vẳng bên tai Mị khiến Mị như muốn chạy trốn ngay khỏi sự giam cầm của thực tại. Chưa bao giờ Mị lại khát khao yêu, khát khao sống như lúc này. Đúng là khi bị mất đi điều gì đó, người ta mới thấy nó quý giá biết nhường nào. Huống chi đây lại là sự tự do. Có ai mà không muốn được sống tự do, được yêu thương và được làm điều mình muốn? Cuộc đời Mị rơi vào nhà thống lí còn khổ hơn rơi vào nhà tù mà không có ngày ra. Tiếng sáo và hơi rượu làm lòng Mị rạo rực. Mị muốn đi chơi. Mị muốn tìm lại niềm vui của chính mình. Mị với lấy chiếc áo, Mị quấn tóc lại để chuẩn bị đi. Nhưng đúng lúc A Sử về, hắn trói Mị vào cột. Đêm xuân của Mị lại chìm trong bóng tối. Mị vẫn đang say. Mị vùng chân định bước đi nhưng dây trói làm chân Mị cứng lại. Mị không đi được. Mị đứng đó, không còn cảm giác đau khổ nữa. A Sử có thể trói Mị bất cứ lúc nào nhưng hắn không thể trói được trái tim Mị. Nhất là trong lúc này. Mị vẫn đang mơ màng tới những tháng ngày tươi đẹp của mình. Mị thả hồn theo tiếng sáo du dương gọi bạn tình. Mị nhớ người yêu. Mị vẫn dành cho người ấy một tình cảm rất chân thành và trong sáng. Nhưng tiếc rằng cuộc đời Mị giờ đây đã bị vướng vào vòng dây trói của A Sử, của kẻ cầm quyền ác độc, gian ác.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Phùng trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

Không những Mị, mà còn có A Phủ – một chàng trai hiền lành, tốt bụng, cũng không may rơi vào tay thống lí. A Phủ mồ côi cha mẹ, được dân bản nuôi nấng. Từ nhỏ A Phủ đã rất gan dạ và khỏe mạnh. A Phủ làm thuê làm mướn để kiếm sống. Anh cũng mong muốn có được một tình yêu thực sự. Trong đêm tình mùa xuân, A Phủ đi tìm người yêu nhưng lại không may va chạm với A Sử. Hai người đánh nhau, A Sử bị thương. Và đương nhiên A Phủ bị bắt về nhà thống lí để xử phạt. Không có tiền nộp phạt, A Phủ được thống lí Pá Tra cho vay và phải ở lại làm thuê làm mướn cho hắn để trừ nợ. Một khi đã dính vào nợ nhà hắn, chỉ có khi nào hết đời hết kiếp mới hết nợ.

A Phủ khỏe mạnh, làm ra rất nhiều của cải cho nhà thống lí. Trong một lần để hổ bắt mất trâu, A Phủ lại bị phạt và bị trói vào cột giống Mị. Ban đầu nhìn thấy A Phủ, Mị dửng dưng như không có gì. Vì Mị đã quen với hình ảnh người bị trói trong nhà này rồi. Hơn nữa, tâm hồn Mị giờ đây cũng đã trở nên quá trai lì. Mị không còn ý thức về sự sống hay cái chết nữa. Ngày mai hay ngày kia, A Phủ có đứng đây thì cũng thế thôi. Mị vẫn tồn tại, vẫn làm việc như cái xác không hồn trong nhà này.

Cho tới khi bắt gặp giọt nước mắt trên hõm má gầy đen của A Phủ, lòng Mị bỗng dưng trỗi dậy niềm thương xót vô cùng. Mị nhớ tới những lần mình bị trói. Mị cũng khóc mà không làm thế nào lau nước mắt được. Mị nghĩ có lẽ giờ A Phủ cũng vậy, cũng đang đau khổ và tuyệt vọng lắm. Một khi đã rơi vào đây chỉ có con đường chết thôi. Mị băn khoăn, Mị suy nghĩ. Mị không còn là cái xác không hồn nữa. Bởi bản chất của Mị vẫn luôn là một con người giàu tình thương yêu. Đằng nào cũng chết, mà giờ Mị đang sống còn khổ hơn chết… Những suy nghĩ trong lòng Mị thúc giục Mị đứng dậy quyết tâm cởi trói cho A Phủ. Mị không muốn bất kỳ ai phải rơi vào hoàn cảnh sống mà không bằng chết giống như mình. Nhưng sau đó, chính Mị cũng đã can đảm vùng dậy chạy theo A Phủ. A Phủ, cho tôi đi. Ở đây thì chết mất. Có lẽ đây là câu nói duy nhất Mị nói kể từ khi bước chân vào nhà thống lí. Bao lâu nay Mị sống mà tưởng như đã chết. Cũng may gặp được A Phủ, Mị thêm can đảm để giải thoát cho cuộc đời mình.

Xem thêm:  Giải thích câu nói của Bác Hồ: có tài mà không có đức là người vô dụng. Có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó.

A Phủ và Mị cùng nhau chạy đi. Hai người thành vợ chồng và trốn sang Phiềng Sa. Họ cùng nhân dân hợp sức lại để bảo vệ quê hương.

Mị và A Phủ là đại diện cho những người nông dân cùng khổ, bị áp bức bóc lột tới mức rơi vào cảnh sống vô hồn, đau khổ cực độ. Còn A Sử và thống lí Pá Tra là đại diện cho tầng lớp thống trị. Bọn chúng gian ác vô cùng, không những đày đọa nhân dân bằng đòn roi, bằng sưu cao thuế nặng mà còn trà đạp lên tâm hồn và những lý tưởng sống cao đẹp của họ. Nhưng sau cùng, nhân dân đã chiến thắng. Công lý bao giờ cũng tỏa sáng.

Bằng giọng văn nhẹ nhằng, tinh tế, đượm màu sắc và phong vị dân tộc, vừa giàu tính tạo hình vừa giàu chất thơ, Tô Hoài đã mang đến cho người đọc câu chuyện về những người dân lao động cùng cao Tây Bắc không cam chịu bọn thực dân, chúa đất áp bức, đày đọa, giam hãm trong cuộc sống tăm tối đã vùng lên phản kháng, đi tìm cuộc sống tự do. Mà ở đó Mị và A Phủ là hai nhân vật chính của tác phẩm, là cội nguồn để nhà văn gửi gắm những thông điệp tới nhân dân. Cuối tác phẩm, họ đã đứng lên chứ không đi vào ngõ cụt như chị Dậu, cũng không tìm đến một kết cục thảm hại như Lão Hạc hay Chí Phèo. Họ tìm đến nhân dân, cùng nhân dân đứng lên đấu tranh giải phóng chính mình.